تبلیغات
نقش فناوری اطلاعات در اموزش - نمونه هایی از كاربرد فن آوری اطلاعات در آموزش
چهارشنبه 9 فروردین 1391

نمونه هایی از كاربرد فن آوری اطلاعات در آموزش

• نوشته شده توسط: مینا خواجه رضایی

در این قسمت نمونه هایی از كاربرد فن آوری اطلاعات در آموزش را مورد بررسی قرار می دهیم.

پاورپوینت power point

یكی از مصادیق استفاده از ICT در آموزش برنامه پاورپوینت محصول شركت مایكروسافت است كه جذابیت خاصی به تدریس داده ،می توان از آن همراه اكثر روش های تدریس سنتی هم استفاده كرد .البته سایر نرم افزارهای بسته نرم افزاری آفیس همچونExcel ،word،Access و.. نیز به نوبه خود می توانند در آموزش مورد استفاده قرار گیرند. اما  با توجه به قابلیت هایی كه پاورپوینت دارد همچون امكان استفاده از  تصاویر  و نمودارهای رنگی ، صدا و تصاویر متحرك و حتی فیلم ، كلاس درس از حالت یكنواختی و بی تحرّكی  خارج شده محیطی مفرح برای یادگیری فراهم می كند .به كمك این برنامه می توان مفاهیم ارائه شده را با نشان دادن تصاویر و نمودار های متنوّع عینی و قابل فهم كرد . در ضمن فرصت و امكان بیشتری به دانش آموزان  می دهد تا به یادداشت برداری از مطالب ارائه شده بپردازند .از آنجا كه استفاده از این برنامه مستلزم آشنایی معلم با این نرم افزار از سویی و تلاش او برای خلاصه كردن و تهیه ی اسلاید های مناسب از سوی دیگر است . به نوعی معلمان را بیشتر درگیر مسائل آموزشی كرده و به فعّالیّت بیشتر وا می­دارد معلم برای تهیه ی طرح درس به كمك پاورپوینت ضمن تعیین نكات اساسی دروس و انتخاب جملات مناسب و كوتاه كه بیانگر اهداف آموزشی درس باشد . باید برای جذاب كردن و عینی تر كردن مطالب به دنبال یافتن تصاویر و نمودارهای مناسب برای گنجاندن در اسلاید ها باشد .

البته استفاده از این برنامه مستلزم وجود رایانه با صفحه ی نمایش مناسب یا ویدیو پروژكتور در كلاس است . تا دانش آموزان بخصوص در كلاس هایی با جمعیت بالا بتوانند از آن استفاده كنند .بنده برای اولین بار در مركز تربیت معلم بنت الهدی صدر فردوس در درس روش تدریس و بررسی كتب تعلیمات اجتماعی از دانشجویان خواستم بجای نوشتن طرح درس مرسوم روی كاغذ برای تهیه طرح درس و تدریس آزمایشی خود از پاورپوینت استفاده كنند.كه هرچند در ابتدای ترم با مخالفت هایی از سوی برخی دانشجویان مواجه شد ولی در پایان ترم و مشاهده تدریس خود و سایر دانشجویان همگی ابراز رضایت داشتند.

كتاب الكترونیك E Book

كتاب الكترونیك ، متنی است به شكل الكترونیك و در فرمت دیجیتال كه برای خواندن و استفاده از آن، نیاز به سخت افزار یا نرم افزار مناسب وجود دارد. این سخت افزار یا نرم افزار، توانایی نمایش محتوای متن را با كیفیت مطلوب و خوانا دارد، به طوری كه امكان استفاده و مشاهده متن یا تصاویر به راحتی فراهم باشد. (هفته نامه فرهنگی - اجتماعی -جوانان/شماره هفدهم - شنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۴) كتابهای الكترونیكی را می‌توان روی محمل های دیجیتالی نظیر "دیسك فشرده"، "دیسك فشرده دیجیتالی"، شبكه جهانی وب، و جز آن منتشر كرد. برای مثال، بسیاری از منابع مرجع نظیر دایرة‌المعارف بریتانیكا، دایرة‌المعارف آمریكانا، فرهنگ وبستر، فرهنگ آكسفورد  و دایرةالمعارف های فارسی  همچون دهخدا و مجموعه تفاسیر قرآن و دیوان اشعار شعرا و از این قبیل، علاوه بر قالب چاپی، بر روی دیسك فشرده و نیز شبكه جهانی وب قابل دستیابی هستند در سالهای اخیر، ناشران منابع مرجع سعی كرده‌اند تا علاوه بر لوح فشرده، انتشارات خود را از طریق شبكه جهانی وب در محیطی فراگیرتر، ارزان‌تر، و با قابلیتهای چند رسانه‌ای در دسترس طیف وسیعی از خوانندگان قرار دهند.كتابهای الكترونیكی، با توجه به ویژگیها، امكانات، و كاربردهایشان به گروههای زیر تقسیم می‌شوند:1. كتابهای الكترونیكی فقط متن ـ در این دسته، كتابهای الكترونیكی فقط شامل اطلاعات متنی هستند و هیچ‌گونه تصویر، نمودار و جز آن را شامل نمی‌شوند.2. كتابهای الكترونیكی دارای تصاویر اسكن شده 3. كتابهای الكترونیكی با تصاویر متحرك . 4. كتابهای الكترونیكی سخنگو 5. كتابهای الكترونیكی چند رسانه‌ای ـ ‌در این دسته از كتابهای الكترونیكی یك رابطه چند رسانه‌ای و دو سویه میان كتاب و خواننده برقرار می‌شود. این دسته كاملاً با كتابهای سنتی و چاپی متفاوت‌اند و امكانات كمكی برای جستجو و تحقیق در آنها در نظر گرفته شده است.محیط وب، این امكان را می‌دهد تا به راحتی علاوه بر متن، صوت، تصویر، و ویدیو نیز در كتابهای الكترونیكی گنجانده شود. در دنیای چاپی فقط می‌توان عكسهای رنگی یا سیاه و سفید را به كتاب اضافه كرد و امكان استفاده از صوت، انیمیشن، و ویدیو به عنوان بخشی از كتاب و یا اطلاعات تكمیلی به منظور تفهیم هر چه بهتر مفاهیم وجود ندارد. چنین رویكردی امروزه، به ویژه در برخی دایرة‌المعارفها، و فرهنگهای موجود در محیط وب دیده می‌شود. تلفظ صحیح كلمات، استفاده از موسیقی، كلام، انیمیشن، و ویدیو برای تشریح مفاهیم نوشتاری در كتابهای الكترونیكی به ویژه كتابهای كودكان از اهمیت بسزایی برخوردار است. محیط وب علاوه بر اینكه امكان افزودن اطلاعات چند رسانه‌ای را به قالبهای مختلف می‌دهد، محدودیت اشغال فضای زیاد از حافظه را در دیسك‌های فشرده ندارد.(http://adjournal.shaar.com/archives/2005/11/000697_.php)

اینترنت Internet

گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات  باعث تغییر چگونه ، چه ، ‌چه كسی ، كجا ، چه وقت  و چرایی یادگیری ها شده است . اینترنت ، اینترانت و كلیه روش های ارتباطی بی سیم باعث از میان برداشته شدن موانع زمانی و مكانی شده است . اینترنت سبب شده تا یادگیرنده بتواند با معلمان خود در ارتباط باشد  چراكه اینترنت بستر و زیربنای ارتباطات جدید است . كه از طریق اتصال میلیونها رایانه در سراسر جهان شبكه عظیمی را ایجاد كرده است . میلیون ها صفحه حاوی مطالب متنوع با امكانات جستجو كار را برای محققین و دانشجویان و دانش آموزان راحت كرده است . اینترنت مرجعی است برای پاسخگویی به بخش اعظم نیازهای اطلاعاتی افراد در زمینه های مختلف علمی ، تجاری و سرگرمی و ....در نظام آموزش مبتنی بر وب [*]wbt منابع آموزشی از طریق اینترنت و خدمات دهنده ی وب ارائه می شود . در این روش ، ارتباط با منابع آموزشی از طریق پست الكترونیكی ، تابلو های اعلانات و عضویت در گروههای مباحثه و مانند آن ها ایجاد می شود چون امكان برقراری ارتباط متقابل میان دانش آموزان وجود دارد . لذا از مزایای روش آموزش مبتنی بر رایانه [†]CALو روش سنتی آموزش نیز برخوردار است.

پست الكترونیك E Mail

از پست الكترونیك نیز در آموزش می توان به نحو شایسته ای سود برد . امروزه یكی از سریعترین و ارزانترین روش ارسال و دریافت بسته های نرم افزاری و اطلاعات است. كه امكان ارتباط مستمر دانش آموزان با معلمانشان را حتی در ایام تعطیل و حتی پس از فراغت از تحصیل امكان پذیر كرده است . چه بسا دانش آموزان در كلاس به دلایلی از بیان برخی مطالب یا سوالات اجتناب كنند كه پست الكترونیك این فرصت را به آنان داده تا با شجاعت بیشتری به بیان نظرات و سوالات خود بپردازند. و  از آن جا كه نوعی رابطه متقابل وجود دارد معلم نیز می تواند از این طریق اهداف خود را در آموزش به نحو مطلوب عنوان نموده مطالب مرتبط با موضوع یا هرگونه مطلب و دستاورد جدید علمی را در حوزه تدریس از این طریق در اختیار فراگیران قرار دهد.

گپ chat

یكی از امكاناتی كه اینترنت در اختیار كاربران قرار داده گفتگوی همزمان و تعامل بین آن ها با استفاده از دوربین ، میكروفون و رایانه است . كه این امر باعث حذف فاصله های مكانی شده و افراد خود را در كنار یكدیگر حس می كنند . از این امكان می توان در تدریس و ایجاد انجمن های علمی در سطح كشور و حتی در سطح جهان استفاده كرد . اتاق های گفتگوی علمی در زمینه های تخصصی مجالی است برای تبادل نظر و بروز خلاقیت های  دانش آموزان . هرچند این گفتگوها امروزه بین كاربران اینترنت بخصوص جوانان در حوزه هایی شاید غیر علمی رایج است اما می توان این امكان را در خدمت اهداف آموزشی بخصوص در دروس اجتماعی قرار داد.

همایش ویدیویی Video Conference

روش آموزشی دیگری كه مستلزم بكارگیری تجهیزاتی چون دوربین ، پروژكتور ،میكروفون ، بلندگو ، رایانه و مانند آن هاست. منابع آموزشی در این روش به طور مستقیم و بی درنگ اطلاعات را به فراگیران منتقل می كنند . (فصلنامه كتاب 56 ، ص 145)

وبلاگWeb log

وبلاگ ها یكی از معروفترین ابزارهای انتشار مبتنی بر وب هستند كه می توانند مطالب نوشته شده را در اسرع وقت در معرض استفاده همگانی در شبكه قرار دهد . هرچند از عمر این شیوه اطلاع رسانی و بیان افكار در ایران مدت زیادی نمی گذرد ولی در همین مدت كوتاه اهمیت خاصی در بین كاربران اینترنت پیدا كرده بگونه ای كه ایران در سال 1383 رتبه چهارم جهان را از لحاظ تعداد وبلاگ ها به خود اختصاص داده است.(روزنامه شرق ، 13 اسفند 1383) . با توجه به مزایایی كه این شیوه دارد می تواند به عنوان یكی از شیوه های تعاملی ارتباط در آموزش مورد استفاده قرار داد . در این جا به برخی كاركردهای آموزشی وبلاگ ها اشاره می شود.در خصوص وبلاگ ها نیز اینجانب  به منظور تشویق دانشجویان به داشتن وبلاگ و استفاده از آن از سال قبل اعلام نمرات آنان را از طریق وبلاگ و البته با شماره دانشجویی انجام می دهم وحتی تأكید كرده ام هرگونه نظر، انتقاد و پیشنهاد و سوالی كه دارند از طریق ایمیل یا وبلاگ منعكس نمایند.


نظرات()

 
1.gif - 27.4 Kb">