تبلیغات
نقش فناوری اطلاعات در اموزش - کارکردهای آموزشی و پژوهشی وبلاگ در آموزش
چهارشنبه 9 فروردین 1391

کارکردهای آموزشی و پژوهشی وبلاگ در آموزش

• نوشته شده توسط: مینا خواجه رضایی

کارکردهای آموزشی و پژوهشی وبلاگ

● دسترسی به مخاطب بیشتر:وبلاگ وسیله ای برای دسترسی به مخاطب بیشتر است. برخلاف نشریات علمی و تحقیقاتی  که مخاطبانی خاص دارند، وبلاگ امکان دسترسی به مخاطبانی متفاوت و بیش از یك گروه خاص از متخصصان را فراهم می کند و نویسنده را از نقطه نظرهای مختلف آگاه کرده و موجب غنی شدن دانش و اطلاعات می شود.. وبلاگ وسیله ای برای ارتباط محقق امروزه با دنیای خارج است.

● باز خورد سریع:وبلاگ به ما امکان می دهد تا باز خورد افکار و اندیشه ها خود را بسرعت دریافت کرده و ارتباط متفاوتی با مخاطبان نوشته های خود برقرار کنیم . برخلاف مقالات دانشگاهی سنتی که زمان طولانی تا انتشار و دریافت نقد و نظرهای دیگران ما را در انتظار می گذارند و چه بسا دیگر موضوع کهنه شده باشد، وبلاگ نویسی به ما امکان می دهد تا لحظه به لحظه افکار و نظرات خود را در معرض نقادی قرار داده و بنابراین موجبات پویایی اندیشه های ما را فراهم می آورند. امکان نظر دادن بصورت ناشناس سبب می شود تا افراد به راحتی و بدور از ملاحظات شخصی نظر خود را ارائه دهند.

● حفاظت از اندیشه ها:وبلاگ حافظ اندیشه ها و افکار ماست. در بسیاری از مواقع افکاری بسوی ما می آیند که نمی دانیم چگونه آنها را منتشر کرده و دیگران را در آن سهیم نماییم. گاهی این افکار در قالب کتاب و مقاله نمی گنجد چرا که آنقدر وسیع نیست که بشود به آن متنی این چنینی اختصاص داد و جای دادن آن در نوشته ای دیگر نیز بخاطر عدم همگونی با کل موضوع امکان ندارد بسیاری از اندیشه ها به همین دلایل فوق هرگز منتشر نمی شوند  امکان نوشتن فوری وبلاگ ها افراد را قادر می سازد تا فارغ از اسلوب های نگارش علمی و صرف وقت برای یک نوشته شسته و رفته ، افکار خود را بسرعت منتشر نموده و بنابراین ثبت و ضبط نمایند

●  دسترسی دائمی: با اتصال به اینترنت، در هر لحظه و هر مکان میتوانیم به وبلاگ خود دسترسی داشته و نگران از دست رفتن منابع و اطلاعات  پژوهشی خود در فایل ها و دیسک های کامپیوتری نباشیم. نگارنده فهرست منابع مورد استفاده پایان نامه خود را در یک وبلاگ قرار داده است تا هم در وقت افرادی که در این زمینه خاص تحقیق می کنند صرفه جویی نماید و هم این که همیشه به آنان دسترسی داشته باشد.

● تمرین نوشتن:  از آنجا که سیستم آموزشی ما عادت به نوشتن را در دانش آموزان نهادینه نمی کند- تنها درسی که دانش آموز موظف به نوشتن است انشا است که آن هم جدی گرفته نمی شود ،وبلاگ می تواند این خلا را پر كند. این امر بخصوص برای دانشجویان(به عنوان مثال پیام نور) و دانش آموزانی كه اكثر امتحانات آن ها چهارگزینه ای است و فعالیت نوشتاری آن ها فقط سیاه كردن یا علامت گذاشتن در یك مربع است بسیار مفید و ضروری است.

● ذخیره و بازیابی دانش و اطلاعات: آرشیو وبلاگ امکان بایگانی مطالب و بازیابی مجدد آنها را بدست می دهد و می تواند نقش یک بانک اطلاعات را برای وبلاگ نویس ایفا کند.

● پرهیز از دوباره کاری:وبلاگ ها به افراد کمک می کنند تا جایگاه موضوع مورد تحقیق خود را در دنیای پژوهش دریافته و از انجام تحقیق تکراری اجتناب نمایند.

● گردآوری مهم ترین، مرتبط ترین و  روزآمدترین منابع در یک جا: در وبلاگ ها فهرستی از لینک ها به وبلاگ ها یا وب سایت های مرتبط با موضوع وبلاگ دیده می شود. به این لیست بلاگ رول می گویند. از آنجا که این فهرست معمولا فیلتر شده و شامل بهترین هاست، نقطه شروع خوبی برای افرادی است که در آن حوزه خاص تحقیق می کنند و آنها را از سرگردانی در اینترنت و صرف وقت برای کاوش و بازیابی منابع معتبر نجات می دهد.

● روز آمد نمودن دانش و ا طلاعات: استادان و فرهیختگان می توانند از طریق وبلاگ خود دانشجویان را در جریان آخرین اطلاعات و تحولات روز قرار دهند.(صراف زاده مریم ؛« برخی کارکردهای آموزشی و پژوهشی وبلاگ ها» مجله الكترونیكی پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمی ایران(نما) ، دوره پنجم شماره یك 22 مهر 1384)با توجه به ویژگی های نوجوانان بخصوص در مقطع متوسطه در دروس مختلف می توان از طریق تشویق دانش آموزان به تحقیق و نوشتن مقاله در وبلاگ و ترتیب دادن مسابقه وبلاگ نویسی انگیزه لازم را در آنها برای بیان افكار و بروز خلاقیت فراهم كرد . معلم می تواند حتی بخشی از نمره مستمر را به این گونه فعالیت ها بخصوص در زمینه كارهای گروهی اختصاص دهد. .

سی دی های آموزشی

امروز خوشبختانه تلاش های زیادی در راستای تولید نرم افزارهای آموزشی صورت می گیرد و شاهد عرضه انواع لوح های فشرده آموزشی در زمینه های مختلف در فروشگاههای عرضه محصولات فرهنگی هستیم . استفاده از این نرم افزارها و لوح های فشرده حاوی فیلم های آموزشی می تواند در تفهیم بهتر مطالب موثر بوده یادگیری را تسهیل نماید.ارائه سی دی های آموزشی همراه برخی كتاب های آموزشی بخصوص در زمینه رایانه و نرم افزارهای مختلف كمك زیادی به درك بهتر و تمرین محتوای این كتاب ها دارد.

موانع و مشكلات

در خصوص مزایای استفاده از فناوری اطلاعات مطالب زیادی مطرح است اما نباید این موضوع را از نظر دور داشت كه هم در استفاده از این فناوری ها با مشكلات و محدودیت هایی روبرو هستیم و هم استفاده از این فناوری ها آثار نامطلوب و معایبی به همراه دارد. در مورد اول كاربرد فناوری ها در آموزش مستلزم وجود امكانات سخت افزاری و نرم افزاری است كه در هر دو مورد نظام آموزشی ما با شرایط مطلوب فاصله زیادی دارد . به عنوان  نمونه نسبت تعداد رایانه های موجود  به دانش آموز در مدارس بسیار پایین است . و حتی برخی از مراكز آموزشی فاقد حتی یك رایانه هستند. البته فناوری اطلاعات محدود به استفاده از رایانه نیست و رایانه تنها یكی از مجموعه ابزار فناوری است . از دیگر زیر ساخت ها برای آموزش های الكترونیك خطوط دیتا و امكان ارتباط اینترنتی است كه در این زمینه هم با مشكلات زیادی مواجهیم . عدم پوشش كامل كشور و سرعت بسیار پایین و هزینه بالا از آن جمله اند .تعیین حد اكثر 128كیلو بایت سرعت برای كاربران خانگی اینترنت نمونه بارز این موضوع است كه آقای سلیمانی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در بخش گفتگوی ویژه خبری اخبار 22:30شبكه دو سیما مورخ20/10/85 ضمن تأیید این موضوع عدم وجود زیرساخت های لازم برای سرعت های بالاتررا دلیل این امر اعلام كردند. در حالیكه در كشور های توسعه یافته تمام منازل و مراكز آموزشی و تجاری بطور شبانه روزی به خطوط پر سرعت اینترنت متصل هستند .از سوی دیگر استفاده از فناوری های نوین نیاز به امكانات نرم افزاری دارد . صرفا وجود تعدادی رایانه نمی تواند به معنی استفاده از آن باشد . هنوز فرهنگ استفاده از فناوری های نو در جامعه ما فراگیر نشده است . و شاهد نوعی واپس ماندگی فرهنگی در این عرصه هستیم . چراكه برخی ادارات با داشتن منابع مالی زیاد اقدام به خرید دستگاه های پیشرفته و از جمله رایانه می كنند ولی از آنها برای اهداف سازمانشان به نحو مطلوب استفاده نمی كنند . به عنوان مثال در ادارات آموزش و پرورش در دوایر مختلف تعدادی رایانه وجود دارد ولی گویا این دوایر كاملا با هم بیگانه اند . وقتی یك معلم دوره ضمن خدمتی را می گذراند در رایانه ضمن خدمت ثبت شده و گواهی صادر می شود . ولی معلم به منظور استفاده از امتیاز آن برای مثلاً ارتقاء شغلی هر سال باید پشته ای از تصاویر گواهی های ضمن خدمت ، تشویقی ها و ابلاغ ها را به كارگزینی تحویل دهد . جالب این كه تمامی این گواهی ها و ابلاغ ها و تشویق ها از همان اداره و از رایانه اتاق مجاور صادر شده است . سایر ادارات هم وضعیت مشابهی دارند . مثلاً در صندوق بیمه محصولات كشاورزی هرسال یك كشاورز باید ساعت ها وقت خود را صرف پركردن فرم های تكراری كند باوجود این كه درختان و باغ ها از جایشان حركت نكرده و تغییر مكان نداده اند ولی گویا در مسئولین هیچ اعتقادی به امكان استفاده از حداقل امكانات رایانه ای وجود ندارد.از دیگر معایب این روشها می تواند سطحی بار آمدن دانش آموزان و عادت به كپی برداری از كار دیگران باشد . امكان جستجوی مطلب مورد نظر دانش آموز را از مطالعه یك كتاب یا مقاله بی نیاز كرده صرفاًً به بخش مورد نظر مراجعه می كند . همچنین وجود مطالب متنوع و قابل دسترسی و چاپ این امكان را به افراد می دهد كه به راحتی حاصل زحمات دیگران را كپی برداری كرده با نام خود تحویل دهد . این موضوع و سایر سوء استفاده ها از اینترنت  از مواردی است كه به عنوان معایب این شیوه های آموزشی مطرح می شود . ولی علیرغم این معایب و كاستی ها شكی نیست كه لازمه زندگی در جهان امروزی مجهز شدن به این فناوری های نو و استفاده از آن در زندگی روزمره و از جمله در نظام آموزشی است.

بد نیست به سایر معایب فناوری های نوین در عرصه های دیگرهم اشاره كنیم . عصر انفورماتیك امكانات وسیعی در اختیار نظام های سیاسی قرار داده كه با توسل به روش های ظریف بر سرنوشت زندگی،اندیشه و عمل انسان ها نظارت و مداخله مستقیم داشته باشد . با این وسیله ، دولت ها قادر خواهند بود هر گونه كه مایلند افكار عمومی شهروندان را هدایت كنند و گرایش های سیاسی آن ها را تعیین و كنترل نمایند .جامعه مدرن انفورماتیك قشربندی جدیدی در ساختار اجتماعی پدید می آورد كه در آن كسانی كه دسترسی به اطلاعات دارند بر كسانی كه فاقد آنند سلطه ایجاد خواهند كرد.(كاظمی،1377،ص159 ). آنچه ما باید در نقش پدران ، مادران، مردان، زنان ، جوانان، دوستان، و...بیندیشیم متأثر از تركیب پیچیده ای است از تبلیغات تجاری، نمایش های خنده دار ، سریال های تلویزیونی ، موسیقی و كتاب های درسی دانشگاهی . بیشتر این تفكر ناشی از كنشگران قدرتمند اقتصادی و سیاسی است كه منافعشان با پذیرش این اندیشه ها از جانب ما تأمین می شود . بنا بر این دیدگاه هایی كه ما به كار می بریم باید همیشه ، تا اندازه ای در زمینه ی وسیع تر قدرت درك شود.(شارون،1379،ص151) گواه این مدعا را در عرصه های بین المللی می توان مشاهده كرد. امروزه قدرتمندان با در اختیار گرفتن ابزاهای ارتباطی نوین افكار و عقاید مورد نظر خود را در سطح جهان تبلیغ كرده افكار عمومی را به هر سمتی كه بخواهند سوق می دهند . شرورترین و جانی ترین دولت ها و افراد را مدافع حقوق بشر و بپا خاستگان برای احقاق ابتدایی ترین حقوقشان را ناقض حقوق بشر و مستحق نابودی قلمداد می كنند.   رسانه ها با ارائه الگوهای یكسان سعی درسلب هویت های قومی و همانند سازی با فرهنگ جهانی كه جز ایده ها ، ارزش ها و قواعد تعیین شده توسط قطب های قدرت نیست دارند چرا كه با ذره ای شدن افراد  بهتر می توانند آن ها هضم در این فرهنگ نمایند. از دیگر معایب این فناوری محدود شدن حریم های خصوصی افراد است چرا كه با ابزارهای جدید امكان رخنه و نفوذ در این حریم ها وجود دارد . و از جایی كه اطلاعات افراد به صورت دیجیتال در رایانه های شخصی یا اداری وجود دارد. برخی افراد می توانند به سری ترین اطلاعات دیگران دست یافته و از این طریق به باج خواهی بپردازند چراكه امروزه این اطلاعات در حكم گروگان با ارزشی می تواند به عنوان  حربه ای بر علیه افراد مورد استفاده قرار گیرند. تلفن های همراه دوربین دار ، میكروفون های كوچك و... امروزه محفل های خصوصی خانواده ها را در معرض تهدید قرار داده است . كه در جامعه خودمان شاهد برخی سوء استفاده ها از این پدیده هستیم . كه اگر اقدامات دولت ها در كنترل مكالمات و ارتباطات افراد را كه همه آن ها قابل دسترسی و كنترل می باشد را هم به این مطالب اضافه كنیم بیشتر آن روی سكه فناوری های نوین را  نشان خواهد داد.


نظرات()

 
1.gif - 27.4 Kb">